Kwestie: Hoe beperk je de belastingdruk van de nieuwe box 3-belasting?

De roep om hogere vermogensbelasting is de afgelopen jaren toegenomen. De overheid heeft meer inkomsten nodig voor steeds complexere dossiers zoals defensie en de energietransitie, waarvoor steeds meer ambtenaren nodig zijn. Ook spelen discussies over ongelijkheid een rol.

Omdat de fiscale druk op arbeid al hoog is, richt de belastingheffing zich steeds meer op vermogen. De belastingdruk hierop steeg al fors, maar het nieuwe stelsel doet daar nog een aanzienlijke schep boven op.

Er is veel kritiek op deze wetgeving. Beleggers vinden vooral de hoogte van de belasting problematisch. Politieke partijen bekritiseren vooral de vorm: in tegenstelling tot andere Europese landen belasten we ongerealiseerde rendementen. Het nieuwe kabinet erkent dit en beschouwt de wetgeving als tussenstap naar het belasten van al gerealiseerde winsten. De verwachting is dat deze aanpassing pas na 2030 wordt doorgevoerd.

Zoals bij iedere fiscale wijziging zoeken mensen ook hier naar routes om hun belastingdruk te verlagen. Dit mag, zolang je geen belasting ontduikt of constructies opzet die strijdig zijn met de bedoeling van de wet.

Omdat de wetgeving nog op details wordt aangepast, geef ik hier in hoofdlijnen aan hoe je ermee kunt omgaan. In sommige situaties zijn de effecten klein. Ondanks de mediapaniek geldt voor kleinere vermogens een vrijstelling op het rendement. Bij lage rendementen kan de extra belastingdruk beperkt blijven. Bij vermogens tot een ton is het de vraag of de paniek gerechtvaardigd is. De fiscale pijn zit vooral bij hoge rendementen, risicovolle beleggingen en inflexibele vermogens. Bovendien gaat de wet pas in 2028 in, dus er is nog tijd voor weloverwogen keuzes.

Oplossingen kun je zoeken in box 1, box 2, box 3 of in out of the box strategieën. In box 1 kun je denken aan het aflossen van je hypotheek, het verbouwen van je woning of juist het kopen van een duurdere eigen woning. Het rendement op je eigen woning wordt nauwelijks belast en de hypotheekrenteaftrek blijft nog in stand. Extra sparen voor je pensioen in de vorm van een lijfrente zal zeer aantrekkelijk lijken. Als je vermogen in box 3 belast is, maar de inleg in box 1 aftrekbaar en het vermogen vrijgesteld, dan is er een krachtige fiscale stimulans om te box-hoppen.

Voor box 2 kunnen ondernemers overwegen vermogen te verplaatsen naar hun bedrijf. Dat is niet altijd verstandig, want de uiteindelijke belastingdruk kan wel eens hoger zijn. In box 3 zijn vastgoed in het buitenland en waarschijnlijk bepaalde vrijgestelde categorieën zoals bosgrond, natuurterreinen en landgoederen mogelijke opties.

De out of the box oplossingen zijn wellicht het leukst. Duurzame goederen zoals kunst, antiek, een wijncollectie of zeldzame boeken zijn alternatieven, mits je ze beschouwt als verzameling voor eigen gebruik en niet als belegging. Hetzelfde geldt voor waardevaste gebruiksartikelen zoals een hoogwaardig muziekinstrument, exclusieve horloges of klassieke auto's. Verder kun je meer schenkingen aan kinderen doen binnen de vrijstellingen om een deel van je vermogen te verplaatsen.

Ik verwacht dat de forse verhoging van de vermogensbelasting uiteindelijk minder opbrengt dan verwacht, omdat ze een sterke prikkel geeft om andere fiscale wegen te zoeken.